Truyện kỳ ảo của Phan Hồn Nhiên: lột xác để trưởng thành
Phan Hồn Nhiên được biết tới với những truyện ngắn tinh tế và kén người đọc, những truyện dài thu hút lượng lớn độc giả trẻ, cùng tiểu thuyết. Ở thể loại văn học kỳ ảo, Phan Hồn Nhiên cũng có nhiều tác phẩm gây chú ý.
 |
| Bộ ba tác phẩm fantasy của Phan Hồn Nhiên vừa tái bản với diện mạo mới gồm: Những đôi mắt lạnh, Chuỗi hạt Azoth, Xuyên thấm. |
Ra mắt bạn đọc với tốc độ đều đặn (trung bình mỗi năm một cuốn), những tác phẩm thuộc thể loại fantasy của Phan Hồn Nhiên mang một màu sắc riêng, không thể trộn lẫn. Nó vừa có cái ma mị đặc trưng của thể loại, vừa có chút buồn man mác - nỗi cô đơn theo chân chị từ những ngày đầu sáng tác, vừa có trong đó cả sự mạnh mẽ của tuổi trẻ... Tất cả hòa trộn một cách khéo léo theo những nguyên tắc riêng, trong khung cảnh phi không gian và thời gian - một thế giới vừa gần gũi lại vừa xa lạ với thế giới mà ta đang sống.
Mỗi tác phẩm giống như một bức tranh với những ấn tượng cảm xúc và thị giác đặc biệt, như Phan Hồn Nhiên từng nói: "Giống như được khắc lên võng mạc bằng một mũi dao nhọn". Những tính toán về không gian và thời gian, kết cấu và chất liệu, cùng lối miêu tả bằng những từ ngữ giàu sức gợi, chị đã kiến tạo nên một thế giới kỳ ảo vừa thân quen vừa lạ lẫm, vừa chân thực, sống động vừa biến đổi khôn lường... Đó có thể là hiệu sách, khu thương mại, một góc phố thân thuộc, hay xa hơn là những cánh rừng nhiệt đới hay một tòa lâu đài cổ, một con tàu đắm...
Phan Hồn Nhiên luôn có cách rất riêng để biến khung cảnh ấy thành của mình. Đôi khi, ở đầu các chương truyện, chị thường dành không gian cho những "cú máy đặc tả" (nói theo thuật ngữ điện ảnh), thỏa sức nghiên cứu, bóc tách những đồ vật, khung cảnh, như thể nhà sưu tập nghiên cứu một mẫu tiêu bản yêu thích. Cách viết này mang đến cho người đọc một góc nhìn hoàn toàn mới mẻ về những thứ họ từng biết, khơi gợi cảm giác ma mị khó chối từ.
Một nét đặc sắc nữa, trong các tác phẩm của Phan Hồn Nhiên, không chỉ bó gọn trong khuôn khổ các tác phẩm kỳ ảo, đó là sự xuất hiện của nghệ thuật. Nghệ thuật như một hơi thở xuyên suốt. Đó là âm nhạc, là hội họa, là điện ảnh, là kiến trúc... Nhân vật của chị đôi lúc là nhạc công, đôi lúc là họa sĩ, nhiều khi là kiến trúc sư... Nhưng tựu trung lại, họ đều có một sở thích đặc biệt, một "gu" thưởng thức nghệ thuật riêng. Đó cũng chính là màu sắc riêng, khiến họ ở lại lâu hơn trong lòng độc giả.
Phan Hồn Nhiên từng chia sẻ, chị thích viết về những người trẻ. Phải chăng chị tìm thấy trong đó sự non nớt đến cùng sự từng trải, sự rụt rè sánh vai cùng niềm kiêu hãnh, yếu đuối song hành cùng sức mạnh... những thứ đối lập cùng tồn tại trong một thực thể, và trên hết, là sự vượt thoát, bứt phá để trưởng thành. Có lẽ vì tinh thần này, mà trong mỗi tác phẩm của chị, bên dưới những chất liệu kỳ bí không trùng lặp, ta nhận ra được hương vị quen thuộc mà tác giả dày công kiến tạo, chính là cuộc hành trình gian khổ đầy đớn đau và những lựa chọn để nhân vật tự trưởng thành. Không sự trưởng thành nào là không được ươm mầm từ sự đổ vỡ và luôn có phần thưởng hào phóng dành cho kẻ dám dấn thân.
Cô gái Doanh Minh trong Xuyên thấm mang theo nỗi cô đơn đi dọc thành phố, ngang qua chàng trai với đôi mắt màu lá tử đinh hương... Tình yêu nảy sinh giữa họ từ sự đồng cảm và sẻ chia, bị thử thách qua nỗi đau và mất mát, để đi đến kết thúc, họ đều học được những bài học để trưởng thành: Doanh Minh hiểu được rằng ý nghĩa của cuộc đời gắn liền với tình yêu, còn Nguyên tìm được sự giải thoát... Các nhân vật phải tìm cách vượt qua những góc tối trong bản thân mình. Họ phải chiến thắng bản thân, chiến thắng những ham muốn tiêu cực để "sống" với trọn vẹn ý nghĩa của động từ này: "Sống là không đơn độc. Sống tức là yêu thương. Sống nghĩa là chiến đấu... và chấp nhận cả sự hy sinh".
Đến với những cuốn sách của Phan Hồn Nhiên, độc giả vừa có cơ hội được trải nghiệm một thế giới khác - một thế giới kỳ ảo với những sức mạnh siêu nhiên, lại vừa gom nhặt được những bài học cho riêng mình, bởi thế giới siêu nhiên trong các tác phẩm của Phan Hồn Nhiên đều là những "cái cây" bắt rễ lớn lên từ chính thực tại, dùng những chất liệu từ thực tại để phát triển. Và trên hết, có lẽ chính là tham vọng của nhà văn, mong muốn độc giả tuổi mới lớn khi gập cuốn sách lại, sẽ gom nhặt thêm hành trang cho cuộc lột xác để trưởng thành của chính bản thân mình.
Phan Hải Anh
